Sonda
Jakich informacji szukacie w naszym portalu?
Wszystko o pieczarkarniach
Wszystko o kurnikach
Wszystko o oborach i chlewniach




liczba odwiedzających: 6650283 osób

Regały uprawowe

 

Historia, a raczej ewolucja wyposażenia polskich pieczarkarni zmieniała się w tempie zbliżonym do zmian ustrojowych w naszym kraju. Świadomość pieczarkarstwa, a także dostępność materiałów wpływały przez lata na wizerunek i styl uprawy pieczarek. Dlatego też w latach 70 i 80 standardem były plony na poziomie 15 kg z 1 m˛, brak uprawy w cieplejszych miesiącach roku, budynki wszelkiego typu, adaptowane na potrzeby produkcji pieczarek,   jak również drewniane regały  platforma dla chorób, zagrożenie bezpieczeństwa pracy dla osób pracujących przy uprawie pieczarek.

Świadomość wprowadzenia zmian  unowocześnienia lub całkowitej zmiany wyposażenia pieczarkarni rosła wraz ze zwiększającym się eksportem oraz zbliżającym się przyłączeniem Polski do Unii Europejskiej. Certyfikaty, wymagane przez odbiorców pieczarek z Europy zachodniej wymuszały wprost przebudowę działających obiektów, celem dostosowania produkcji i wyposażenia do europejskich norm.

Ze względu na relatywnie duże nakłady inwestycyjne właściciele pieczarkarni poszukiwali rozwiązań możliwie dobrych i niedrogich. Przez kilka lat takie możliwości dawał sprzęt używany z Holandii, Belgii, Niemiec, dostępny po likwidowanych pieczarkarniach, które nie wytrzymały konfrontacji z wysokiej jakości polską pieczarką dostępną w znacznie niższej cenie.

Ta opcja jednak z biegiem lat wyczerpała potencjał używanego wyposażenia i dzisiaj nie jest to oferta godna zainteresowania ze względu na jego stan jak również i cenę. Dodatkowym problemem jest możliwość przywiezienia chorób do naszej nowobudowanej lub modernizowanej pieczarkarni. Często też dochodziło do sytuacji, w której oglądane wyposażenie różniło się od tego, które dojechało do Polski. Niektóre elementy np. regałów były niekompletne (śruby, zawiesia, prowadnice) lub zniszczone, co wymagało poniesienia dodatkowych kosztów przez polskiego pieczarkarza, który w momencie uzgadniania cen ich nie kalkulował.

Trudno opisywać zalety wyposażenia używanego, gdyż każdy przypadek jest inny i pomimo tego, że zdarzały się przypadki udanych zakupów na zachodzie Europy, chciałbym opisać rozwiązania nowe, proponowane również przez polskich producentów.

Regały do uprawy pieczarek należy podzielić na trzy podstawowe grupy:

  • Regały w całości wykonane z aluminium
  • Regały w całości stalowe, ocynkowane
  • Regały stalowe z burtnicami aluminiowymi

 

regal_10Osobiście nie znam przypadku polskiego pieczarkarza, który zdecydował się na zakup regałów nowych w takim wykonaniu.

Jest to produkt ekskluzywny i za ten luksus trzeba słono zapłacić. Naszych zachodnich sąsiadów było stać na ten zakup, gdyż w ich realiach cena wydawać się mogła przystępna.

Jednak, kto wie, może inwestycja w zbyt drogie rozwiązania po części doprowadziła do bankructwa większość pieczarkarni  w Europie Zachodniej?

Zalety:

  • Bardzo wysoka trwałość wszystkich elementów
  • Duże zainteresowanie rynku wtórnego pozwala na szybką sprzedaż regału aluminiowego w dobrej cenie (po kilku latach można uzyskać nawet połowę ceny nowego regału)

  Wady:

  • Wysoka cena zakupu (od 30 €/1 m² wzwyż, w zależności od wyposażenia)
  • Również aluminium w zależności od składu chemicznego może tracić swoje właściwości (utleniać się), co objawia się ubytkami materiału po 8 - 10 latach użytkowania.{/jgibox}{jgibox title:=[Regały stalowe /cynkowane ogniowo/ | więcej >>]}Główny nacisk należy położyć na jakość ocynku. W elementach cynkowanych ogniowo, dobrą jakość ocynku można ocenić po specyficznym kwiecie, który jest podobny do tego, który możemy zauważyć na szybach autobusu w mroźne dni.

W elementach giętych na zimno (burtnice) to parametr ilości ocynku zużytego na 1 m² blachy jest gwarancją korzystania z regału stalowego przez wiele lat. Parametr, który to gwarantuje to Z275, dlatego warto przed podpisaniem umowy na zakup regałów zaznaczyć jaka charakterystyka, użytych do produkcji regałów, materiałów jest przez nas wymagana. Po dostawie producent powinien, na nasze życzenie, przedstawić deklarację zgodności na blachy, oraz świadectwo jakości cynkowania pozostałych elementów, z których regał został wykonany

  Zalety:

  • Wysoka trwałość (jeszcze do niedawna sprowadzano używane, 8, 10  letnie regały stalowe, które po zmontowaniu do dziś służą polskim pieczarkarzom
  • Atrakcyjna cena nowych regałów

  Wady:

  • Mniejsza trwałość w stosunku do regału aluminiowego

Stalowy regał do uprawy pieczarek to optymalna propozycja dla polskiego pieczarkarza. Na rynku dostępnych jest kilka typów regału, dlatego chcemy przybliżyć szczegóły techniczne, na które warto zwrócić uwagę przy podejmowaniu decyzji o zakupie. 

Burtnice stalowe - Odpowiednia grubość. Niektórzy producenci wykonują regał z burtnicami o grubości blachy 1.0 mm, co ma bezpośredni wpływ na jego sztywność, ale może być również dużym utrudnieniem podczas korzystania z maszyn wspomagających uprawę. Maszyny te wykorzystują burtnice jako tor jezdny do poruszania się na całej długości półki. Tego typu urządzenia, w zależności od typu, mogą osiągać wagę od 150-280 kg. Burtnice wykonane z blachy o mniejszej grubości pod wpływem obciążeń maszynami tracą swoją sztywność. Skutkiem takiej sytuacji jest wpadnięcie w założoną już uprawę samego urządzenia, (co przy jego wadze jest bardzo kłopotliwe) oraz ewentualne trwałe wypaczenie burtnicy /deformacja liniowa/.

Jakość cynkowania. Burtnice wykonywane są z blachy giętej na zimno, co oznacza, iż blacha jest cynkowana na etapie jej produkcji w hucie. Jak już pisaliśmy wcześniej podstawowy parametr dla dobrej blachy, z której wykonana została burtnica to Z275  minimum, czyli 275 g cynku / 1 m². Istotna jest również struktura powierzchni blach, która powinna być gładka,  pozbawiona efektu chropowatości. Taka blacha jest dużym wsparciem dla pieczarkarza w zakresie utrzymywania czystości, co również może znacznie wydłużyć żywotność regału stalowego w naszej pieczarkarni.

regal_02Otworowanie. Dostarczone do naszej pieczarkarni burtnice muszą posiadać wykonane otwory do ich zamocowania z ramkami regału. UWAGA! Niedopuszczalne jest wiercenie otworów zarówno przez producenta (po ocynkowaniu) jak i odbiorcę regału, gdyż poprzez wysoką temperaturę następuje spalenie ocynku, co stworzy miejscowe obszary korozji, która jest największym wrogiem regałów w pieczarkarni.

 

regal_04Spawane czy skręcane? Regał w całości skręcany tworzy przegubowy układ konstrukcji, co zmniejsza jego sztywność. Ramy spawane w rodzaj litery H z ilością półek zależną od naszych potrzeb dają odpowiednią sztywność regałom. Bardzo ważne jednak jest, aby sprawdzić jakość spawania poszczególnych elementów ramy. Przerwy w wykonanych spawach mogą powodować nieskuteczną penetrację cynku, co oznacza niezabezpieczone powierzchnie, dające początek korozji całego elementu.

Podstawową zaletą układu ramowego jest bardzo łatwy i szybki montaż, który również należy kalkulować w kosztach zakupu regału.

Sztywność. Wszystkie elementy regału muszą zapewniać jego odpowiednią sztywność, co ma również bezpośredni wpływ na stabilność całego układu konstrukcyjnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na poprzeczki dźwigające założoną na regale uprawę. Obciążenia statyczne (podłożem, okrywą, wodą) są bardzo duże i tak dla przykładu waga założonej uprawy tylko na jednej półce w regale o długości 24 mb może wynosić nawet 4500 kg.

Tak duże obciążenie przy źle dobranej poprzeczce może skutkować jej ugięciem. Jeżeli chcemy dokładnie zaplanować termin zbioru, możemy to kontrolować poprzez samodzielne wsiewanie grzybni już po załadunku kompostu. Pomaga nam w tym specjalne urządzenie, które do skutecznego przeprowadzenia takiej operacji potrzebuje praktycznie idealnej płaszczyzny półki na jej całej długości i szerokości.

Ruszt. Jest to jeden z najbardziej istotnych elementów regału. Stosowane rozwiązania można podzielić na dwie grupy.

I grupa  układ profili ułożonych na poprzeczkach, (bez sztywnego zamocowania!), na których układane są siatki stalowe, wykonane z drutu, najczęściej w układzie oczek 50 x 100 mm. To rozwiązanie ma kilka wad.

  • regal_05siatki stalowe wykonywane z cienkiego drutu (3  4 mm) zgrzewanego w układ oczek mają ograniczoną trwałość samych zgrzewów. Jeżeli dochodzi do rozszczepienia siatki, choćby w jednym miejscu, to szczególnie przy zmechanizowanej uprawie, można bardzo łatwo zahaczyć matą o pojedynczy, niezwiązany z resztą siatki drut, który może poważnie uszkodzić całą matę
  • takie rozwiązanie jest trudne do utrzymania w czystości układ tysięcy oczek, szczególnie przy uprawie na podłożu w kostce, gdzie usunięcie resztek zużytego podłoża w pełni jest praktycznie niemożliwe
  • półka regału z siatką zgrzewaną jest skonstruowana na bazie kilku profili U, skierowanych półką do posadzki. Profile te nie są zamocowane trwale do pozostałych elementów konstrukcji regału, co zdecydowanie obniża sztywność całej konstrukcji, a dodatkowo wymusza na osobach zakładających uprawę, ponowne układanie elementów podtrzymujących siatkę po każdym wyładunku. Całą sztywność regał uzyskuje poprzez burtnice i prowadnice, które stężają poszczególne przęsła regału. Jeżeli do tego producent oferuje nam w regale burtnice o grubości 1.00 mm regał staje się bardzo niestabilny i zagraży pracy osób zbierających pieczarki lub opiekujących się uprawą w trakcie trwania cyklu

II grupa  układ profili na stałę umiejscowionych w poprzeczkach regału, w sposób, który uniemożliwia ich przesuwanie się w jakimkolwiek kierunku.

Jest to rozwiązanie optymalne, o następujących zaletach:

  • regal_06przy założeniu, że ruszt wykonany jest z profili kwadratowych lub prostokątnych, zamkniętych, uzyskujemy prawidłową płaszczyznę półki, a powierzchnia tych elementów jest bardzo łatwa do utrzymania w czystości
  • raz a dobrze  ten typ konstrukcji pozwala na skręcenie wszystkich elementów regału jednorazowo, bez potrzeby jakiejkolwiek ingerencji w przyszłości. Dzięki takiemu rozwiązaniu uzyskujemy sztywność, która nie wymusza na nas dodatkowego kotwienia regału do posadzki ani do jakichkolwiek innych elementów budynku.

Bezpieczeństwo. Bardzo ważne przy wyborze regału jest bezpieczeństwo podczas jego użytkowania. Wpływ na to mają zarówno rozwiązania konstrukcyjne jak i zastosowane materiały.

W krajach Unii Europejskiej, w tym również i w Polsce nie ma norm na wykonanie regałów do uprawy pieczarek, dlatego też w chwili obecnej nie ma możliwości uzyskania normy CE na ten produkt. Jednak każdy odpowiedzialny producent powinien mieć obliczenia statyczne regału, które wykonał inżynier konstruktor z uprawnieniami.

Takie obliczenia powinny uwzględniać obciążenia statyczne (podłoże, okrywa, woda) oraz dynamiczne (wciągarko-wyciągarki oraz inne maszyny wspomagające uprawę).

Ważne jest również, aby zastosowane materiały oraz ich kształty były bezpieczne dla osób pracujących na regale lub w jego pobliżu. Burtnice, słupki powinny mieć nieostre krawędzie, które w razie kontaktu z pracownikami mogą skutkować najwyżej stłuczeniem, a nie znacznym uszczerbkiem zdrowia.

Nawet śruby stosowane do montażu, do których dostęp mają pracownicy w trakcie załadunku i wyładunku podłoża, w wewnętrznej strefie półki powinny być zakończone gładkim łbem (śruby zamkowe).{/jgibox}{jgibox title:=[Wózki do zbioru | więcej >>]}regal_09Jest to dodatkowe wyposażenie regału równie istotne, co sam regał. Dostępnych typów wózków na rynku nowym i wtórnym jest bardzo wiele. Wynika to z wielu prób udoskonaleń, których przez lata podejmowali się sami pieczarkarze.

Ponieważ pracę na poziomie trzeciej półki można już zaliczyć do pracy na wysokości niezbędne są następujące rozwiązania:

  • konstrukcja wózka oraz jego posadowienie na prowadnicy regału musi uniemożliwiać wypadnięcie wózka z toru jezdnego
  • wózek musi być dodatkowo wyposażony w barierkę zabezpieczającą. Dobrze, jeżeli producent wózków zwrócił w tym miejscu uwagę również na jego funkcjonalność. Można spotkać różne typy barierek zabezpieczających. Większość z nich znacznie utrudnia pracę osób zbierających pieczarki. Ważne jest, aby to zabezpieczenie nie krępowało ruchów zbieraczki, było łatwe do demontażu lub otwarcia, celem opuszczenia stanowiska pracy.

Wózek, który nie posiada tego typu zabezpieczenia wymusza na właścicielu pieczarkarni zastosowanie rozwiązań alternatywnych. Dobrym, dodatkowym zabezpieczeniem są szelki bezpieczeństwa, które za pomocą klamry można mocować to trwałej części regału lub wózka, co w razie upadku czy zasłabnięcia w czasie pracy ochroni pracownika przed poważnym urazem.

  • wózek powinien mieć stabilną, zwartą konstrukcję, a przy tym być lekki, gdyż czasami musi on być zdejmowany w różnych celach. Połączenie tych dwóch cech jest możliwe przy zastosowaniu cienkościennych profili zamkniętych. Nie są one jednak ogólnie dostępne w hurtowniach stali, jednak poważny producent wyposażenia powinien mieć do nich dostęp i stosować je jako podstawowy materiał do budowy wózków do zbioru.
  • kółka, dzięki którym wózek porusza się po prowadnicy powinny być pozbawione łożysk. Bez względu na to jakiego typu są to łożyska i jak są zabezpieczone, w pieczarkarni, w której stosuje się gorącą parę do dezynfekcji hal ich żywotność jest ograniczona
  • drabinki wózka, po których osiągamy odpowiedni poziom regału dobrze, gdy są wykonane z rurek o średnicy równej lub większej niż 18 mm, aby nie wgniatały się w dłonie zbieraczek, co jest przy wielogodzinnej pracy bardzo niekomfortowe. I tu oczywiście znowu musimy brać pod uwagę wagę całego wózka, więc średnica nie może być zbyt duża.
  • dodatkowe wyposażenie wózka w postaci regulowanego podestu, którym osiągamy wybrany poziom półki, bez potrzeby schodzenia z niego, czy tacki pod skrzynki, w które układamy i sortujemy pieczarki jest dużym udogodnieniem dla osób zbierających, ale również może okazać się wymierną oszczędnością dla właściciela pieczarkarni, który nie musi angażować dodatkowych pracowników, wspierających pracę zbieraczek. Płynna, ręczna regulacja podestu jest również idealnym rozwiązanie problemu doboru odpowiedniej wysokości podestu względem półki w zależności od wzrostu osoby zbierającej. Możemy wynieść podest na dowolny poziom, co do centymetra przy użyciu korby. Korba powinna posiadać hamulec działający w obie strony (nie polecamy korb zapadkowych). To pozwoli zawsze na bezpieczną pracę, a osoby korzystające  z wózków nie muszą pamiętać, aby po każdym ruchu korbą dodatkową ją zabezpieczać przed nieprzewidzianym zwolnieniem linki utrzymującej podest na żądanym poziomie.
  • podest powinien być wykonany z blachy ryflowanej lub kraty pomostowej typu Mostostal. Trudno jednoznacznie ocenić, które rozwiązanie jest lepsze. Blacha ryflowana (aluminiowa) jest znacznie lżejsza jednak większe bezpieczeństwo zapewnia krata pomostowa, która poprzez układ oczek zaspawanych płaskowników, pozwala opadać swobodnie pozostałościom pieczarek czy okrywy na posadzkę.

Opisywane w artykule detale, nawet te najdrobniejsze powinny pomóc Państwu przy podjęciu decyzji o wyborze regału do uprawy pieczarek trwałego, a przede wszystkim przyjaznego osobom na nim lub przy nim pracującym.

 

Płyty warstwowe Płyty obornickie Płyta warstwowa