Sonda
Jakich informacji szukacie w naszym portalu?
Wszystko o pieczarkarniach
Wszystko o kurnikach
Wszystko o oborach i chlewniach




liczba odwiedzających: 12068023 osób

Mikroklimat w pieczarkarni

 

Jak osiągnąć właściwy klimat ?

Znakomita większość polskich pieczarkarzy wie już dziś doskonale jaki klimat winien panować w komorach uprawowych. Znaczna część posiada już nawet dość zaawansowany sprzęt sprzyjający osiągnięciu właściwych warunków. Jednak na podstawie sygnałów, które docierają do mnie mogę z całą pewnością stwierdzić, że całkiem liczna grupa producentów, mimo pewnego doświadczenia oczekuje publikacji, w której w zwięzły i zrozumiały sposób podane będą sposoby osiągnięcia właściwych warunków do wzrostu grzybni, zawiązków a wreszcie owocników.

W przeciwieństwie do czasów, w których uprawa pieczarki stanowiła wiedzę niemal tajemną, dostępną jedynie dla nielicznych, dziś dysponujemy znakomitą literaturą przeznaczoną dla ludzi zainteresowanych produkcją pieczarek.

Fachowa literaturaięcej

Najpopularniejsze pozycje to oczywiście:

- „Uprawa pieczarki” dr Krystian Szudyga wydawnictwo Hortpress Warszawa,

oraz

- Nikodema Saksona „Pieczarka Uprawa Intensywna” Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne – Poznań.

W obu tych pozycjach zagadnienie klimatu jest potraktowane dość szeroko jak na kluczowy warunek uprawy przystało, jednakże w obu skupiono się bardziej na tym jaki klimat powinien panować niż jak go w praktyce osiągnąć. Dla większości pieczarkarzy, problemem nie jest osiągnięcie żądanych warunków w danym momencie, lecz utrzymanie ich przez dłuższy czas i sterowanie przebiegiem zmian w taki sposób aby osiągnąć najwyższe plony przy możliwie najniższym zużyciu energii. Energia bowiem jest istotnym składnikiem kosztów wytworzenia każdego kilograma pieczarek. Dlaczego nikt nie napisał prostego poradnika? Dlaczego nikt nie napisał jak w prosty sposób osiągnąć właściwy klimat i mieć wysokie zbiory pieczarki? Bo to po prostu niemożliwe. Zagadnienie klimatu proste jest tylko z pozoru i opisanie go w krótkim  poradniku jest zadaniem zarówno trudnym jak i mało celowym. Wielkości fizyczne takie jak temperatura podłoża temperatura kompostu wilgotność i stężenie dwutlenku węgla,  które muszą być kontrolowane w tym samym czasie są ze sobą ściśle związane. Zmiana jednego wpływa na inne. Jeśli weźmiemy pod uwagę to że musimy również uwzględniać warunki panujące na zewnątrz, czyli zarówno temperaturę jak i wilgotność sprawa utrzymania klimatu przestaje być prosta i łatwa.


Temperatura powietrza a wilgotność

 
klimat_01


Poniżej postaram się zaprezentować na dwóch przykładach skomplikowane zależności jakie zachodzą  pomiędzy temperaturą powietrza a wilgotnością i  pozostałymi parametrami w odniesieniu do urządzeń dzięki którym zmieniamy te parametry.

Przykład I
Otwarcie zaworu nagrzewnicy - cel Wzrost temperatury powietrza o 1 °C następujące skutki: 

1- kilku procentowy spadek wilgotności względnej
2- zwiększenie parowania z powierzchni okrywy
3- stopniowy wzrost aktywności i temperatury podłoża
4- w konsekwencji zwiększenie wydzielania CO2

Przykład II
Otwarcie przepustnicy o 20% cel - obniżenie stężenia CO2 może powodowć:(w zależności od jakości powietrza zewnętrznego)

1- spadek temperatury powietrza,
2- wzrost lub spadek wilgotności względnej,
3- konieczność otwarcia zaworu ogrzewania patrz konsekwencje z przykładu I.
 
Ponieważ za wyjątkiem fazy przerastania okrywy, w której możemy przy zachowaniu odpowiednich zabiegów skupić się wyłącznie na temperaturze podłoża i powietrza to  na pozostałych etapach uprawy zmuszeni jesteśmy do pilnowania co najmniej dwóch „kłócących się z sobą” parametrów np. Powolnego spadku temp podłoża oraz stężenia dwutlenku węgla przy zachowaniu  odpowiedniej wilgotności. Zatem jeśli chcielibyśmy utrzymać wszystkie parametry na oczekiwanym poziomie powinniśmy pilnować wszystkich zaworów 24 godziny na dobę.

W nowoczesnej pieczarkarniej

W nowoczesnej pieczarkarni nastawionej na produkcję wysokiej jakości pieczarek na rynek świeży niezbędne są urządzenia do utrzymania i kontroli klimatu. Na poniższej ilustracji widać centralę klimatyzacyjną lub jak niektórzy mówią blok, służący do obróbki powietrza.

klimat_02


Powietrze powracające z hali miesza się w komorze mieszania
1) z powietrzem świeżym- zewnętrznym dalej jest tłoczone przez chłodnicę
2) schłodzenie powietrza poniżej punktu rosy  powoduje że następuje kondensacja i wykroplenie wody z powietrza czyli osuszenie jeśli powietrze za chłodnicą ma zbyt niską temperaturę zostaje ogrzane przez nagrzewnicę
3) i trafia do komory wentylatora
4) w której może być umieszczona dysza parowa.

Po dodaniu odpowiedniej ilości pary lub mgły powietrze o idealnej temperaturze i żądanej wilgotności wędruje z komory wentylatora rękawem do hali uprawowej. Każda zmiana temperatury oraz wilgotności jest kosztowna. Wie o tym każdy hodowca. Każde nadmierne otwarcie zaworu chłodnicy lub nagrzewnicy powoduje wyższe zużycie energii elektrycznej lub opału. Im większa jest amplituda temperatury, czy wilgotności tym bardziej możemy spodziewać się wyższych kosztów. Gwałtowne i nadmierne wahania temperatury, i wilgotności prawie zawsze prowadzą do obniżenia wysokości i jakości plonu. Cóż zatem zrobić aby temperatury podłoża i powietrza trzymały się w określonych granicach a wilgotność stężenie dwutlenku węgla sprzyjały wzrostowi pięknych i zdrowych pieczarek?

Należy pamiętać że osiągnięcie oczekiwanego mikroklimatu, schłodzenie lub ogrzanie powietrza związane jest z dostarczeniem lub odebraniem określonej ilości energii. Zawsze odbywa się to w określonym czasie. Pośpiech bywa często zgubny. Bywa, że zniecierpliwiony technolog pragnie „obudzić” mało aktywne podłoże i doprowadzić je do oczekiwanej temperatury 26 stopni podnosi temperaturę powietrza otwierając zawór ogrzewania. Gdy nie uzyska oczekiwanego wzrostu temperatury podłoża podnosi temperaturę jeszcze bardziej a gdy podłoże już ruszy prawie natychmiast osiąga temperaturę 27, 28 i pędzi dalej. Wówczas niecierpliwy technolog próbuje zatrzymać rozpędzony pociąg i zamyka zawór ogrzewania, otwiera chłodnicę i czeka przerażony czy zdąży zanim kompost się przegrzeje. Chiller chodzi pełną mocą, licznik energii też. Udało się, temperatura powietrza w hali spadła, kompost jakby przestał się zagrzewać ale trzeba natychmiast rozpocząć dowilżanie bo gdy zawór chłodzenia był maksymalnie otwarty ogromne ilości wody wykropliły się w chłodnicy. Jeśli nawilżamy parą to znów  zużywamy energię.

Dla wielu czytających ten tekst sytuacja znana i trenowana wielokrotnie. Takie dramatyczne i ryzykowne chwile praktycznie nie występują, gdy mamy zainstalowany automatyczny komputerowy system kontroli klimatu. Wiem, że w powszechnej opinii jest to droga inwestycja, jednak biorąc pod uwagę korzyści jakie za sobą niesie zainstalowanie takiego systemu jest to inwestycja absolutnie konieczna.

Komputerowy System Kontroli Klimatu

Co zyskamy instalując Komputerowy System Kontroli Klimatu

1- Zwyżkę plonów
2- Poprawę jakości pieczarek ( wyższa cena sprzedaży )
3- Obniżenie kosztów energii elektrycznej
4- Obniżenie zużycia paliwa
5- Więcej czasu na zarządzanie gospodarstwem

Dlaczego?

Na podstawie danych z czujników temperatury kompostu, wilgotnościomierzy, czujników stężenia dwutlenku węgla i stacji meteorologicznej komputer w zależności od fazy wzrostu realizuje określony program otwierając bądź zamykając zawory, przepustnice, włączając bądź wyłączając system nawilżania. Dobry system kontroli klimatu nie tylko ma możliwość kontroli wszystkich tych parametrów ale również dba o ich utrzymanie w sposób inteligentny. Podczas przerostu okrywy masa strzępek grzybni  wymaga odpowiedniej temperatury i wilgotności zatem te parametry są traktowane priorytetowo, gdy technolog zdecyduje o rozpoczęciu szoku priorytety się zmieniają i w sposób inteligentny zaczynają być realizowane spadek temperatury oraz stężenia CO2 aż do momentu końca szoku a wejścia w fazę wiązania- tworzenia się zawiązków owocników. Wszyscy obserwują te tworzące się szpileczki i za każdym razem jest to emocjonujący moment.

Inteligentny system kontroli klimatu umożliwia technologowi w zależności od rasy grzybni, zapotrzebowania odbiorcy na podjęcie decyzji o tym  jak gęsto zawiążą się owocniki i w jaki sposób zostaną poprowadzone w poszczególnych rzutach. Zwyżka plonów wynika z tego, że w trakcie trwania etapu poprzedzającego zbiory program czuwał nad tym aby mikroklimat w hali był taki jakiego aktualnie wymaga uprawa.

Poprawa jakości jest funkcją odpowiednich warunków ale tu na szczególną uwagę zasługuje zjawisko ewaporacji – siły napędowej wzrostu  pieczarek. Aby pieczarki osiągnęły wielkość handlową i wysoką jakość muszą oddać do hali określoną ilość wody, która została pobrana przez strzępki z podłoża. Jeśli to odparowanie odbywa się w sposób niezakłócony nadmierną wilgotnością i jeśli jednocześnie nie jest w hali zbyt sucho wówczas możemy liczyć na lśniące białe pieczarki bez łuski i bez plamek.

Komputerowy system, który czuwa nad utrzymaniem odpowiedniej wilgotności cały czas pozwala na to by pieczarki „oddawały” wodę ze swej powierzchni przy łagodnej cyrkulacji. Obniżenie kosztów energii elektrycznej oraz kosztów paliwa jest oczywiste w przypadku sterowania komputerowego ponieważ dobry program napisany jest w ten sposób aby wahania klimatu były minimalizowane. Krótko mówiąc komputer nie bywa niecierpliwy. Każda zmiana odbywa się wg ściśle opracowanego programu i jest wynikiem starannych obliczeń.

Na co przeznaczyć czas, zaoszczędzony dzięki komputerowemu systemowi kontroli klimatu? Na to pytanie powinien odpowiedzieć sobie technolog lub właściciel pieczarkarni. Zawsze można studiować wykresy poszczególnych parametrów które gromadzone są w komputerze centralnym. Zawsze można coś poprawić.


 

Płyty warstwowe Płyty obornickie Płyta warstwowa